Zo geef je leiding aan verschillende generaties tegelijk
Nog nooit eerder stonden er zoveel verschillende generaties tegelijk op de werkvloer. Van babyboomers die zijn grootgebracht met werken-werken-werken tot Generatie Z die vooral nú betekenis en balans zoeken in hun werk. Waar ontstaan de grootste misverstanden? En hoe ga je daar als leidinggevende mee om?
We gingen in gesprek met dr. Jos Ahlers: psycholoog, een van de bekendste generatie-experts van Nederland en spreker tijdens het seminar Vijf Generaties op de Werkvloer. Hij vertelt over werkethiek, digitalisering, verwachtingen en het leiderschap dat nu nodig is.
Eén van de eerste die onderzoek deed naar Generatie Z
Als sociaal psycholoog heeft Jos Ahlers altijd een bijzondere belangstelling gehad voor de wisselwerking tussen groepen en individuen. Toen hij ruim vijftien jaar geleden werd gevraagd om onderzoek te doen naar Generatie Z, was hij dan ook meteen gegrepen door het onderwerp. Wat begon als een commerciële opdracht, groeide al snel uit tot een boek – en dat boek werd een groot succes.
Ahlers geldt inmiddels als een pionier op het gebied van generatiedynamiek in Nederland. Zijn onderzoeken en inzichten helpen organisaties beter begrijpen hoe generaties samenwerken. Nog altijd volgt hij de ontwikkelingen op de voet.
Een belangrijk verschil: hoe generaties kijken naar hiërarchie
Een van de meest opvallende verschillen tussen generaties is hun kijk op hiërarchie. “Jongere generaties kijken naar de wereld als één groot netwerk,” legt Ahlers uit. “Ze zijn volledig opgegroeid in een gedigitaliseerde, online omgeving. In hun beleving is dat netwerk plat: iedereen is met iedereen verbonden, zonder duidelijke lagen.”
Dat staat haaks op het perspectief van oudere generaties, zegt hij: “Zij denken veel meer vanuit een verticale hiërarchie. Maar het interessante is: Generatie Z ís helemaal niet tegen hiërarchie - ze zíen haar gewoon niet.”
Hij illustreert dat met een anekdote: “Een werkgever vertelde me over een fantastische stagiair. ‘Ze is echt heel goed, maar ik krijg haar niet in de lijn,’ zei hij. Formeel stond ze onderaan de hiërarchie, maar ze schoof toch regelmatig aan bij de directeur. In haar hoofd klopte dat: als een netwerk een centrum heeft, dan is dat de directeur - dus dáár ga je zitten. De tussenlagen ervoer ze vooral als zonde van de tijd.”
Die andere blik op hiërarchie kan tot wrijving leiden, benadrukt Ahlers, maar biedt ook kansen. Steeds meer organisaties experimenteren met reverse mentoring: niet de senior die de junior begeleidt, maar omgekeerd - waarbij een junior een senior coacht op bijvoorbeeld digitalisering of nieuwe trends. “Organisaties die hiermee werken, zijn daar vaak erg positief over,” aldus Ahlers.
Grootste misvatting: ‘Gen Z is lui’
Er wordt regelmatig gedacht dat jonge generaties minder gemotiveerd zijn, maar daar is volgens Jos Ahlers geen enkel bewijs voor. “Sterker nog,” zegt hij, “ze werken vaak harder dan voorgaande generaties op dezelfde leeftijd.”
Naast hun studie werken Nederlandse studenten gemiddeld 12 tot 18 uur per week om rond te komen en daarnaast hebben veel jongeren zorgtaken of doen ze er vrijwilligerswerk bij. “Het is simpelweg een hele drukke generatie.''
Toch worden ze soms weggezet als lui of ongemotiveerd - bijvoorbeeld wanneer ze bij binnenkomst vragen om vier dagen te werken in plaats van vijf. “Maar dat is geen gebrek aan ambitie of loyaliteit,” zegt Ahlers. “Het is een andere kijk op werk en balans, niet minder inzet.’’
De nieuwe rol van de leidinggevende: van controleren naar begeleiden
Wil je als organisatie jonge mensen optimaal laten floreren? Dan zijn volgens Ahlers twee leiderschapsstijlen onmisbaar: coachend leiderschap en gedistribueerd leiderschap.
Coachend leiderschap
Bij coachend leiderschap richt je je niet op het repareren van zwakke punten, maar op het versterken van wat iemand al goed kan. “Je denkt continu: wat heeft deze persoon nodig om tot zijn recht te komen?” legt Ahlers uit. Dat vraagt om ruimte geven, duidelijke kaders stellen, regelmatig inchecken en oprechte belangstelling voor hoe iemand zich voelt.
“Vraag gewoon eens: ‘Hoe zit je in je vel vandaag?’’ zegt hij. “Dat is geen trucje - dat is menselijkheid.” Oudere leiders moeten soms aan deze stijl wennen, maar volgens Ahlers is het cruciaal om generaties met elkaar te verbinden.
Gedistribueerd leiderschap
Daarnaast ziet Ahlers gedistribueerd leiderschap sterk opkomen: een manier van werken waarin leiderschap niet langer op één plek ligt, maar wordt verdeeld op basis van expertise. “De wereld is te complex; leiders kunnen niet meer alles weten,” zegt Ahlers. “Dus moeten ze leiderschap delen.” Dat betekent erkennen dat anderen op sommige onderwerpen beter geïnformeerd zijn, terwijl de formele leider vooral cultuur, richting en ruimte bewaakt.
Hij geeft een concreet voorbeeld: als de social media-kennis bij de 24-jarige in het team ligt, dan neemt die persoon de leiding op dat thema. De leider faciliteert, biedt kaders en bewaakt de koers. “Voor veel leidinggevenden is dat emotioneel ingewikkeld,” zegt Ahlers. “Je moet een stukje controle loslaten.”
Deze moderne leiderschapsvormen leveren óók oudere generaties veel op. Meer autonomie, meer vertrouwen en sturen op output in plaats van aanwezigheid. ''Ook oudere generaties waarderen die manier van werken'', aldus Ahlers.
Zo komt elke generatie tot zijn recht
Wil je verschillende generaties goed begeleiden, dan begint dat volgens Ahlers bij begrip. Laat mensen snappen wat ‘bouwjaar’ en ‘bouwplaats’ met iemand doen. “Dat is eigenlijk wat een generatie is,” legt hij uit. ‘’Wees daarnaast transparant over verschillen. Als je voor bepaalde groepen iets anders regelt - zoals flexibeler werken voor jonge ouders of starters - leg dan uit waarom. Oneerlijkheid ontstaat vaak omdat mensen de reden niet kennen.”
Ahlers benadrukt bovendien dat GenZ vrijheid nodig heeft, maar niet aan haar lot mag worden overgelaten. “Laat het directieve los,” zegt hij. “Stuur op gelijkwaardigheid, niet op bevelen. Geef richting en ondersteuning, maar ook ruimte om het zelf te doen.”
Een voorbeeld dat hij vaak noemt, zijn organisaties die vrije dagen niet meer registreren. Teams bepalen samen hoe ze het werk verdelen en wie wanneer vrij is. “Dat geeft een gevoel van bevrijding,” zegt Ahlers. “De rol van de leidinggevende verschuift dan van controleren naar bewaken: neem je genoeg rust, zorg je goed voor jezelf?”
Maar wat als een babyboomer en Gen Z’er voortdurend botsen?
Toch kan het gebeuren dat twee generaties, bijvoorbeeld een babyboomer en een Gen Z’er, blijven botsen. Hoe pak je dat aan? “Praat erover,” pleit Ahlers. “Het klinkt als een dooddoener, maar er zijn eenvoudige manieren om dat gesprek te voeren.”
Een oefening die hij vaak gebruikt:
Laat beide partijen opschrijven: waar krijg je energie van, waar loop je op leeg?
Vergelijk die lijstjes met elkaar en kijk waar het schuurt
“Lange vergaderingen kunnen voor babyboomers vertrouwd en prettig zijn, terwijl jongere generaties ze veel te lang vinden duren,” geeft Ahlers als voorbeeld. “Dan kun je nadenken over andere manieren van betrekken en informeren.”
Het hoeft geen ingewikkelde workshop met post-its te zijn. “Een goed gesprek met een kop koffie is vaak al genoeg,” zegt hij. “In dat ongemak – ‘ik word gek van dit’ en ‘ik word gek van dat’ – zit vaak de oplossing.”
Begin met drie dingen: sfeer, coachend leiderschap en maak werk leuk
Op de vraag wat organisaties morgen al kunnen doen om generaties beter te laten samenwerken, hoeft Ahlers niet lang na te denken. Hij noemt drie punten die volgens hem een wereld van verschil maken.
Om te beginnen: bewaak de cultuur en de sfeer. “Maak de werksfeer een speerpunt,” zegt hij beslist. Volgens Ahlers verschuift de taak van leiders steeds meer van sturen op KPI’s naar het bewaken van normen en waarden. “Zorg dat de cultuur deugt. Dáár begint alles mee.”
Verdiep je daarnaast in coachend leiderschap. ‘’Leiders die weten hoe ze sterke punten vergroten, goed inchecken en tegelijk ruimte én kaders bieden, creëren een omgeving waarin mensen tot hun recht komen. En dat werkt niet alleen voor GenZ’’, benadrukt Ahlers: “Dit is prettig voor álle generaties.”
En tot slot: zorg dat werken ook leuk is. ‘‘Wat ‘leuk’ betekent, verschilt per persoon. De één wordt blij van dossiers doorspitten, de ander van analytisch werk of creatief denken. “Je hoeft er geen speeltuin van te maken,” glimlacht Ahlers. “Er is echt geen voetbaltafel nodig. Laat mensen vooral zoveel mogelijk doen waar ze energie van krijgen.”
👉 Wil je meer inspiratie en ontdekken hoe je als leidinggevende het beste haalt uit álle generaties samen? Kom op dinsdag 20 januari 2026 naar het seminar Vijf generaties op de werkvloer.
Seminar: Vijf generaties op de werkvloer
🗓️ 20 januari 2026 · 12.00 – 19.30 uur
⭐️ Unieke combinatie van topdocenten én theater
📚 Inclusief dinerbreak & boekenpakket
Meld je hier aan en profiteer van de wetenschap én de praktijk!
P.S. Hoe kijkt Jos Ahlers terug op het seminar Vijf Generaties op de Werkvloer van vorig jaar?
Ahlers blikt met plezier terug op de vorige editie van het seminar Vijf Generaties op de Werkvloer. “Ik vond het echt leuk om te doen. De sfeer was goed en de prachtige omgeving hielp natuurlijk ook mee.” Wat hem vooral opviel, is dat de deelnemers tot het einde toe betrokken bleven. “Je voelt het meteen als je je publiek kwijtraakt, zeker bij een lang programma. En met een diner tussendoor heb je altijd een after-dinnerdip. Maar zelfs na het diner bleef iedereen er mentaal bij. Dat vond ik heel mooi om te merken.”
⚡️ Er zijn nog kaarten voor de editie van 2026. Ze gaan hard! Check het seminar Vijf Generaties op de Werkvloer.
